Πολύποδες & Καρκίνος στο Παχύ Έντερο

Τι πρέπει να ξέρω;
Πως αντιμετωπίζονται;
Μπορώ να τα προλάβω;

Ο καρκίνος στο παχύ έντερο είναι η τρίτη συχνότερη κακοήθεια στον άνθρωπο και η συνηθέστερη κακοήθεια του γαστρεντερικού σωλήνα. Περισσότερες από 145.000 νέες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ετησίως και περισσότεροι από 55.000 ασθενείς χάνουν τη ζωή τους ετησίως από αυτή τη νόσο.

Η νόσος προσβάλλει τα δύο φύλα περίπου ισότιμα. Είναι περισσότερο συχνός σε άτομα μεγάλης ηλικίας, καθώς στο 80% των περιπτώσεων που διαγιγνώσκεται είναι σε άτομα άνω των 60 ετών.

Η ακριβής αιτία του καρκίνου στο παχύ έντερο δεν είναι γνωστή. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαλλοντικοί και ιδιαίτερα διαιτητικοί παράγοντες που αυξάνουν το κίνδυνο, όπως η πλούσια διατροφή σε κόκκινο κρέας και σε κορεσμένα λιπαρά, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα του τσιγάρου, η παχυσαρκία και η καθιστική ζωή. Αντίθετα, προστατευτική δράση φαίνεται να παίζει η κατανάλωση ελαιόλαδου, φρέσκων φρούτων και λαχανικών, ιχθυελαίων, βιταμινών Α, C, Ε και η σωματική άσκηση.

Πολλές καταστάσεις και νόσοι αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο παχύ έντερο, όπως οι ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου όταν υπάρχουν για μεγάλη χρονική διάρκεια (βλέπε: Ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου).

Το 80% των κακοηθειών του παχέος εντέρου αφορούν σποραδική νόσο, ενώ οι υπόλοιπες περιπτώσεις αναπτύσσονται σε ασθενείς που έχουν κάποιο οικογενειακό ιστορικό ή φέρουν κάποιο γνωστό οικογενές ή κληρονομικό σύνδρομο. Τέτοια σύνδρομα είναι η οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση και το σύνδρομο Lynch.

Αν ένα ή περισσότερα από τα μέλη της οικογενείας σας ανέπτυξε καρκίνο του παχέος εντέρου, των ωοθηκών ή άλλων οργάνων κάτω από την ηλικία των 50 ετών, τότε υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να είστε φορέας κάποιου κληρονομούμενου συνδρόμου! Σε αυτή την περίπτωση μια λεπτομερής ανάλυση του οικογενειακού σας ιστορικού θα αποκαλύψει τον κίνδυνο ύπαρξης κάποιου τέτοιου συνδρόμου. Περαιτέρω γονιδιακός έλεγχος θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε εσάς και τα μέλη της οικογένειας σας.

Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος

Ο καρκίνος στο παχύ έντερο συνήθως δημιουργείται με μια μακροχρόνια διαδικασία εξέλιξης σε έδαφος κάποιου πολύποδα
Υπάρχουν πολλά είδη πολυπόδων. 
Οι αδενωματώδεις πολύποδες είναι αυτοί που μετά από μια μακρά και πολυσταδιακή διαδικασία ενδέχεται να αναπτύξουν καρκίνωμα.


Σε αυτό το γεγονός στηρίζεται και η ανάγκη για προληπτικό έλεγχο με διενέργεια μετά τα 50 έτη: 

- κολονοσκόπησης κάθε 10 έτη ή

- ανίχνευση αίματος στα κόπρανα κάθε 3 έτη.


Με αυτό τον προληπτικό έλεγχο μπορεί εγκαίρως να ανιχνευθεί κάποιος πολύποδας και να αφαιρεθεί κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης. Επιπλέον μπορεί να ανευρεθεί κάποια κακοήθεια σε αρχικό στάδιο. Έτσι η θεραπεία στη δεύτερη περίπτωση θα είναι πολύ πιο απλή και σύντομη.

Ο καρκίνος στο παχύ έντερο μπορεί να εμφανιστεί με διάφορα συμπτώματα. Τα συνηθέστερα είναι:

– η αιμορραγία από τον πρωκτό, η οποία μπορεί να είναι ζωηρή κόκκινη ή με πιο σκούρο χρώμα,
– η αναιμία στην οποία λείπει ο σίδηρος,
– η απώλεια βάρους και η αδυναμία,
– η αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου χωρίς εμφανή λόγο και ιδιαίτερα με ξαφνική διάρροια ή
δυσκοιλιότητα που διαρκεί περισσότερο από 3 εβδομάδες,
– τα κοιλιακά ενοχλήματα και ο πόνος,
– η αίσθηση ατελούς κένωσης μετά το τέλος της,
– η ξαφνική απόφραξη του εντέρου με δυνατό κοιλιακό πόνο, εμετούς και διάταση της κοιλιάς.

Βέβαια στα αρχικά του στάδια μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου συμπτώματα. 

Όταν διαπιστώσετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα θα πρέπει να αναζητήσετε άμεσα ιατρική συμβουλή!

Για τη διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου πολλές διαγνωστικές τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Τον ακρογωνιαίο λίθο όμως στη διάγνωση αυτής της κακοήθειας αποτελεί η κολονοσκόπηση.

Με την κολονοσκόπηση μετά από προετοιμασία του εντέρου με καθαρτικά ο ιατρός σας μπορεί με άμεση όραση να εκτιμήσει το παχύ έντερο σε όλο το μήκος του και παράλληλα να λάβει βιοψία όπου κρίνει απαραίτητο. Θα επιβεβαιώσει με αυτό τον τρόπο την κακοήθεια και θα δώσει χρήσιμες πληροφορίες για τον όγκο και την ακριβή του εντόπιση.

Μετά τη διάγνωση του καρκίνου θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μια σειρά εξετάσεων που θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο καρκίνος, δηλαδή να ανακαλύψουμε την επέκταση του. Έτσι πραγματοποιείται αξονική τομογραφία στην κοιλιά και στο θώρακα και εξετάσεις αίματος για την εκτίμηση της γενικότερης κατάστασης υγείας του ασθενούς. Θα μετρηθεί επιπλέον στο αίμα και το καρκινοεμβρυικό αντιγόνο (CEA), ένας ειδικός καρκινικός δείκτης στο αίμα. Αν ο καρκίνος εντοπίζεται στο τελικό τμήμα του παχέος εντέρου, δηλαδή στο ορθό, επιπλέον θα πραγματοποιηθεί και μαγνητική τομογραφία πυέλου, για την εκτίμηση της τοπικής επέκτασης.

Η θεραπεία του καρκίνου στο παχύ έντερο εξαρτάται από το στάδιο του, τη γενική κατάσταση υγείας του ασθενούς αλλά και από την προσωπική προτίμηση του. Η απόφαση λαμβάνεται πάντα μετά από πλήρη ενημέρωση από τον ιατρό όλων των διαθέσιμων επιλογών, των μειονεκτημάτων και των πλεονεκτημάτων τους. Οι διαθέσιμες επιλογές για θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση του τμήματος του εντέρου που φέρει τον όγκο, η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία (ακτινοβολίες).

Η χειρουργική θεραπεία είναι η κύρια επιλογή και η μόνη προσέγγιση που μπορεί να οδηγήσει στην οριστική ίαση του ασθενούς με καρκίνο του παχέος εντέρου. Στόχος της χειρουργικής θεραπείας είναι η απομάκρυνση του τμήματος του εντέρου που εμπεριέχει τον όγκο και αφαίρεση παράλληλα των λεμφαδένων, μέσω των οποίων μπορεί κύτταρα του να ¨ταξιδέψουν¨ σε απομακρυσμένα σημεία (μεταστάσεις), όπως στο συκώτι και στους πνεύμονες.

Αν ο όγκος έχει προσβάλλει και γειτονικά όργανα τότε και αυτά ή τμήμα τους μπορεί επίσης να αφαιρεθεί. Η ιστολογική-παθολογοανατομική εξέταση του τμήματος που θα αφαιρεθεί θα αποκαλύψει τελικά το βάθος διείσδυσης του όγκου στο τοίχωμα του εντέρου ενώ θα καταδείξει και την πιθανή λεμφαδενική συμμετοχή.

Η χειρουργική θεραπεία σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί απλά να ανακουφίσει από τα συμπτώματα που προκαλεί ο όγκος, όπως μια απόφραξη ή μια αιμορραγία. Επίσης με τη χειρουργική θεραπεία κάποιες μεταστάσεις σε άλλα σημεία του οργανισμού μπορούν να αφαιρεθούν.

Η χημειοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί προ του χειρουργείου για να συρρικνώσει τον όγκο (συνήθως στο καρκίνο του ορθού) ή μετά το χειρουργείο για να μειώσει την πιθανότητα επανεμφάνισης του. Η χημειοθεραπεία είναι η μοναδική επιλογή στην περίπτωση πολύ εκτεταμένων περιπτώσεων.

Η ακτινοθεραπεία (ακτινοβολίες) πραγματοποιείται στον καρκίνο του ορθού προ ή μετά του χειρουργείου. Επίσης θεωρείται η πρώτη επιλογή σε καρκίνο του πρωκτού.


-Λίγα λόγια για το χειρουργείο

Η αφαίρεση τμήματος του παχέος εντέρου (κολεκτομή) γίνεται με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους ή με ανοικτή επέμβαση πάντα υπό γενική αναισθησία. (βλέπε: Λαπαροσκοπική Χειρουργική ή Χειρουργική της μιας οπής;)

Ανάλογα με το τμήμα που βρίσκεται ο όγκος αφαιρείται και το αντίστοιχο τμήμα του εντέρου. Στο τέλος παρατίθενται διάφορες εικόνες που εξηγούν τις διαφορετικές επεμβάσεις στο παχύ έντερο.

Μετά το χειρουργείο οι συνήθειες του εντέρου σας μπορεί να αλλάξουν. Μπορεί να βιώσετε διάρροια, δυσκοιλιότητα, αίσθημα επείγουσας κένωσης, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει στομία (παρά φύση έδρα) (βλέπε: Στομίες).

Αυτές οι καταστάσεις τείνουν να μειώνονται με την πάροδο του χρόνου, αλλά μπορεί να διαρκέσουν κάποιους μήνες. Η διατροφή σας μετά το χειρουργείο θα πρέπει να είναι προσεγμένη (βλέπε: Διαιτητικές συμβουλές). Σε κάθε περίπτωση ο ιατρός θα σας παρέχει χρήσιμες συμβουλές για την περίοδο μετά το χειρουργείο (βλέπε: Ανάρρωση στο σπίτι).


Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος


Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος


Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος


Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος


Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος