Εκκολπώματα στο Παχύ Έντερο

Τι σημαίνουν;
Γιατί δημιουργούνται;
Πως θα τα αντιμετωπίσω;

Με τον όρο εκκόλπωμα εννοούμε την παρουσία ενός θυλάκου που προβάλει προς τα έξω από το τοίχωμα του εντέρου. Μπορεί να είναι ένα, αλλά τις περισσότερες φορές είναι πολλαπλά. Τα εκκολπώματα προσομοιάζουν σαν "σακουλάκια" ή σαν "τσέπες"  πάνω στο τοίχωμα του εντέρου. Η παρουσία πολλών από αυτά στο παχύ μας έντερο δημιουργεί την εκκολπωμάτωση.

Δημήτριος Β. Τσάμης MD, MSc, PhD Γενικός Χειρουργός – Ιατρικό Κέντρο Αθηνών | Καρκίνος Παχέος Εντέρου, Εκκολπώματα, Στομίες, Παρά Φύση Έδρα, Χειρουργική μιας Οπής, Λαπαροσκοπική Κολεκτομή, Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, Ραγάδα, Αιμορροϊδες, Κύστη Κόκκυγος
Στους δυτικούς πληθυσμούς εντοπίζονται σε μεγαλύτερη συχνότητα στο σιγμοειδές κόλο (95%) και πολύ λιγότερο στο δεξιό κόλο (1,5%) ή σε άλλα σημεία. Στις Δυτικές κοινωνίες θα τα συναντήσουμε στο 50% του πληθυσμού άνω των 70 ετών και στο 65% του πληθυσμού άνω των 85 ετών. Η προσβολή των γυναικών είναι συχνότερη από αυτή των ανδρών (περίπου 3:1).

Με την αύξηση του μέσου όρου ζωής και την αύξηση των γηριατρικών ασθενών τα εκκολπώματα αποτελούν σημαντική και κοινή παθολογία στο παχύ έντερο. Αυτό συμβαίνει γιατί με την πάροδο της ηλικίας το τοίχωμα του εντέρου εξασθενεί και γίνεται ευάλωτο σε πολλά σημεία με αποτέλεσμα και οι "τσέπες" αυτές να πληθαίνουν.

Η δημιουργία των εκκολπωμάτων στηρίζεται στη θεωρία της ανάπτυξης υψηλών πιέσεων εντός του παχέος εντέρου. Συγκεκριμένα η χαμηλή σε φυτικές ίνες δίαιτα, η αφυδάτωση και άλλοι παράγοντες προδιαθέτουν σε μικρό όγκο σκληρών κοπράνων στο τελικό κομμάτι του εντέρου. Αυτά απαιτούν αυξημένη σύσπαση από την πλευρά του εντέρου προκειμένου να προωθηθούν προς τα κάτω και τελικά αυξημένες πιέσεις εντός του αυλού του παχέος εντέρου. Με την αύξηση αυτή της πίεσης μπορεί ένα τμήμα να ¨βγει¨ προς τα εκτός δημιουργώντας ένα "σακουλάκι".

Τα εκκολπώματα κατά προσέγγιση δεν δίνουν συμπτώματα στο 80% των ασθενών. Όταν όμως δημιουργηθούν επιπλοκές, αυτές είναι που θα προκαλέσουν συμπτώματα. Εφόσον δημιουργηθούν τα εκκολπώματα δεν πρόκειται ποτέ να μας εγκαταλείψουν. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αποτρέψουμε τη δημιουργία νέων και να μειώσουμε την πιθανότητα επιπλοκών στη διάρκεια της ζωής μας. Ο τρόπος που διαγνώσκουμε τα εκκολπώματα είναι η κολονοσκόπηση ή η αξονική κολονογραφία.

Τα συμπτώματα που μπορεί να προέρχονται από την παρουσία εκκολπωμάτων είναι τις περισσότερες φορές μια αλλαγή στη συνήθεια του εντέρου με παρουσία δυσκοιλιότητας ή διάρροιας που δεν υπήρχε στο παρελθόν. Επίσης μπορεί να υπάρχει ήπιος πόνος στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς που μπορεί κάποιες φορές να έχει τον χαρακτήρα "κωλικού" ή να υπάρχει διάταση της κοιλιάς και φούσκωμα.

Προσοχή αν ο πόνος ή τα λοιπά συμπτώματα έχουν διάρκεια ή μεγάλη ένταση καλό θα είναι να αναζητήσετε τη συμβουλή μας!

Κύριες επιπλοκές είναι η φλεγμονή των εκκολπωμάτων (εκκολπωματίτιδα), η αιμορραγία τους, η διάτρηση τους που θα οδηγήσει σε απόστημα, σε συρίγγιο και/ή περιτονίτιδα και η στένωση του παχέος εντέρου. Χειρουργική θεραπεία θα απαιτηθεί σε πολλές από αυτές τις καταστάσεις.

Η φλεγμονή των εκκολπωμάτων ή αλλιώς εκκολπωματίτιδα συμβαίνει σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών που έχουν εκκολπώματα. Ο πόνος που εντοπίζεται στο κέντρο ή στο αριστερό τμήμα της κάτω κοιλιάς είναι το κυριότερο ενόχλημα. Μπορεί να συνυπάρχει πυρετός. Συνήθως αντιμετωπίζεται με λήψη αντιβιοτικών, ενώ μπορεί να απαιτηθεί και νοσηλεία. Η έγκαιρη αντιμετώπιση επιβάλλεται, καθώς μεγάλης έντασης φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε διάτρηση του εκκολπώματος και σε περιτονίτιδα (διάχυτη λοίμωξη της κοιλιάς) ή σε απόστημα με παρουσία πύου στην περιοχή.

Αποτέλεσμα της παρουσίας πολύ κοντά στο σημείο της φλεγμονής του εκκολπώματος ενός γειτονικού οργάνου είναι κάποιες φορές η εγκατάσταση επικοινωνίας μεταξύ των δύο (συρίγγιο). Με αυτή την επικοινωνία συνήθως περνά κοπρανώδες υλικό από το παχύ έντερο στην ουροδόχο κύστη, στον κόλπο ή στο λεπτό έντερο. Εφόσον υπάρχει τέτοια επικοινωνία μπορεί να εμφανιστούν ουρολοιμώξεις που δεν θεραπεύονται και έχουν την τάση να επανεμφανίζονται, καθώς και παρουσία αέρα κατά την ούρηση. Επίσης μπορεί να υπάρξει παρουσία κοπρανώδους υλικού που εξέρχεται από τον κόλπο. Τέτοια συμπτώματα θα πρέπει να σας θορυβήσουν και θα πρέπει να απευθυνθείτε σε εμάς. Η θεραπεία είναι χειρουργική.

Πολλές φορές οι επαναλαμβανόμενες φλεγμονές μπορούν να οδηγήσουν σε στένωση του τμήματος του εντέρου που φέρουν τα εκκολπώματα (συνήθως του σιγμοειδούς) με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία στις κενώσεις. Ενδοσκοπική ή χειρουργική θεραπεία θα απαιτηθεί σε αυτές τις περιπτώσεις.

Η τελευταία επιπλοκή της παρουσίας των εκκολπωμάτων στο παχύ έντερο είναι η αιμορραγία. Τα επεισόδια αιμορραγίας που οφείλονται στα εκκολπώματα συνήθως είναι μικρής διάρκειας αλλά υπάρχει πολύ σημαντική ποσότητα αίματος. Για το λόγο αυτό η επίσκεψη σε τέτοια περίπτωση στο νοσοκομείο καθίσταται επιβεβλημένη.

Η πρόληψη των επιπλοκών και η βελτίωση των πιθανών συμπτωμάτων μπορεί να προέλθει από τροποποίηση της διατροφής. Μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες θα προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα (βλέπε: Διαιτητικές συμβουλές).